INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Władysław Praga      Władysław Praga, wizerunek na bazie ilustracji z 1928 roku (TŚ).

Władysław Praga  

 
 
1902-09-08 - 1943-05-12
Biogram został opublikowany w latach 1984-1985 w XXVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Praga Władysław, pseud. Rafał (1902–1943), działacz ruchu ludowego, poseł na Sejm RP. Ur. 8 IX we wsi Sobótka w pow. opatowskim, w rodzinie chłopskiej, był synem Józefa i Marianny z Wróblów.

W l. 1915–18 P. uczył się w gimnazjum w Sandomierzu. Studiował w l. 1922–8 w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie, tu był też w r. 1928 słuchaczem kursów dziennikarskich. Działalność w ruchu młodzieży wiejskiej rozpoczął w rodzinnej wsi Sobótka i na terenie okolicznych wsi. W l. 1927–8 był w Opatowie prezesem Zarządu Powiatowego Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej. Należał do Związku Strzeleckiego. W r. 1928 przeszedł do Związku Młodzieży Wiejskiej RP «Wici» (ZMW RP «Wici»). Był też członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego – «Wyzwolenie» (PSL-«Wyzwolenie»). W wyborach do Sejmu w marcu 1928 został wybrany na posła z listy tego stronnictwa w okręgu wyborczym nr 23 (pow. Iłża, Kozienice i Opatów). W Sejmie należał do Komisji Petycyjnej oraz Komisji Rolnictwa i Reform Rolnych, złożył wiele interpelacji w sprawach reformy rolnej, kredytów, ulg dla wsi itp. Na przełomie l. 1928/9 działacze Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej «Samopomoc» usiłowali przeciągnąć do siebie grupę działaczy PSL-«Wyzwolenie», wśród nich P-ę, ale bez rezultatu. W r. 1929 został P. wybrany na członka Komisji Rewizyjnej w Zarządzie Głównym PSL-«Wyzwolenie». W l. 1928–31 był zastępcą naczelnego redaktora tygodnika „Wyzwolenie”. W r. 1930 wszedł w skład Zarządu Powiatowego ZMW RP «Wici» w Opatowie, a w r. 1932 został wybrany na jego prezesa. Aresztowany za działalność polityczną w okresie Centrolewu, został skazany w listopadzie 1930 wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach na rok więzienia.

Po zjednoczeniu stronnictw chłopskich w r. 1931 P. działał w Stronnictwie Ludowym (SL). Skierowany w t. r. do woj. białostockiego (pow. łomżyński, grajewski, wysokomazowiecki), organizował tam nowe koła SL. Był sekretarzem Zarządu Okręgu SL w Łomży. W l. 1932 i 1934 wybierano go na skarbnika Zarządu Powiatowego SL w Opatowie. Zdecydowany zwolennik jedności ruchu ludowego potępił w r. 1935 rozłamowców z SL i ostro zwalczał Kadrę Działaczy Chłopskich, tzw. kadzichłopów, wypowiadających się za udziałem w wyborach do Sejmu (m. in. wraz z grupą byłych posłów z PSL-«Wyzwolenie» podpisał odezwę antyrozłamową, „Zielony Sztandar” z dn. 25 VIII 1935). Za działalność tę był aresztowany. W maju 1936 P. przeniósł się do Białegostoku, gdzie został kierownikiem sekretariatu Zarządu Wojewódzkiego SL. Od maja 1937 był również wiceprezesem Wojewódzkiego Komitetu SL w Białymstoku. W lutym 1938 został wybrany na członka Rady Naczelnej SL. W sprawie głoszonego przez prasę socjalistyczną hasła frontu chłopsko-robotniczego podkreślał, że chłopi chcą tworzyć front «jako równi z równymi», a nie podporządkowani socjalistom (Front chłopsko-robotniczy, „Zielony Sztandar” 1936 nr 18 s. 4). Do r. 1939 prowadził intensywną pracę na wsi (szkoleniową i oświatową) na licznych kursach dla chłopów. W l. 1939–41 P. przebywał w Sobótce i w Warszawie. W r. 1941 wrócił do Białegostoku. Został pełnomocnikiem SL-«ROCH» na to województwo i przewodniczącym wojewódzkiego kierownictwa SL-«ROCH», w skład którego wchodzili również przedstawiciele Polskiej Partii Socjalistycznej «Wolność, Równość, Niepodległość». Organizował sieć konspiracyjną SL oraz Bataliony Chłopskie. Odegrał też znaczną rolę w tajnym nauczyniu na Białostocczyźnie jako współorganizator Wojewódzkiej Organizacji Tajnego Nauczania. W kwietniu 1943 został aresztowany w Warszawie, a 12 V 1943 zginął rozstrzelany w lesie koło Nowosiółek niedaleko Białegostoku.

P. rodziny nie założył.

 

Rzepeccy, Sejm i Senat 1928–33, s. 55 (fot.), 56, 207, 213; Giza, Władze stronnictw lud., s. 613, 615, 633; – Bataliony Chłopskie w walce o narodowe i społeczne wyzwolenie, W. 1975; Faliszewski F., Echo ziemi opatowskiej, W. 1968 (fot.); Giza S., Kalendarium wydarzeń historii ruchu ludowego 1895–1965, W. 1967; Gnatowski M., Białostocczyzna w latach wojny i okupacji hitlerowskiej, Białystok 1979 I–II; Historia chłopów polskich, Pod red. S. Inglota, W. 1980 III (tu data ur. 1904); Januszek F., Jawne i tajne szkoły polskie w województwie białostockim w latach II wojny światowej, Białystok 1975 s. 175, 177, 178, 179, 181; Kolendo M., Oświata i tajne nauczanie w Białymstoku w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Studia i materiały do dziejów miasta Białegostoku, Białystok 1970 II 83; Przybysz K., Bataliony Chłopskie na Białostocczyźnie, „WTK” 1973 nr 46 s. 6–7 (fot.); Rek T., Próby rozbicia ruchu ludowego w latach 1934–1935, „Roczniki Dziej. Ruchu Lud.” Nr 7: 1965; Szaflik J. R., Z dziejów zjednoczenia Lewicy Chłopskiej „Samopomoc” 1928–1931, W. 1968; Tomczonek Z., Ruch ludowy na Białostocczyźnie 1918–1939, W. 1978 (między s. 80 a 81 fot.); – Materiały źródłowe do historii polskiego ruchu ludowego 1939–1945, W. 1966 IV; Spraw. stenogr. Sejmu, 1928–30; – „Wyzwolenie” 1929 nr 26, 44 s. 3, nr 45 s. 7; – Arch. Zakł. Hist. Ruchu Lud.: sygn. Ż-2 (Antoniuk J., Życiorysy działaczy ludowych w woj. białostockim); – Informacje Stanisława Pragi.

Romuald Turkowski

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.